skip to content
enes.fyi logoenes.fyi

İş Hayatımızı Yeniden Şekillendiren Sessiz Dönüşümler

/ 7 min read

View more blogs with the tag kariyer, View more blogs with the tag kariyer-z, View more blogs with the tag türkçe
Table of Contents

Bu yazı ilk olarak Kariyer Z bülteninin 14. sayısında Beyza ile birlikte yayımlanmıştı, buraya arşivlemek için taşıdım.

Merhabalar! Yine hayatlarımız hareketli, yine kimse yerinde durmak bilmiyor. İkimiz de geçtiğimiz haftalarda ne yaptık, hayatımızda neler değişti diye düşündüğümüzde “hiçbir şey olmadı ki” cümlesiyle karşılaştık. Fakat eminiz ki farkında olmasak da çok şey oldu, yeni kapılar açıldı 🙂

Bu sayıda iş hayatındaki sessiz trendleri derledik, TOM Fellowship’i arkadaşımız Yiğit’ten dinledik ve Mert Susur’un son üretimi Yazılımcılıkta Kariyer Yolu’nu sizlerle paylaşmak istedik.

Sayı 14: Değişim fısıltıları

Geçtiğimiz sayılardan birinde “sessiz istifa” üzerine uzunca konuşmuştuk. O sayıdan bu güne kadar birçok yeni terim daha eklendi: “QuitTok, quiet firing, quiet constraint” ve “quiet promotion”. Terimlerin çoğunun ortak noktası ise “quiet” yani sessiz olmaları. Hayatımıza yeni giren bu terimlerden kısaca bahsetmek istedik.

QuitTok

Bir TikTok kullanıcısı işinden ayrılma kararını işverenine açıklarken kendini kayda alıp paylaşıyor. Video milyonlarca görüntülenme aldıktan sonra bir akım haline dönüşüyor, insanlar işten ayrılma kararlarını ya da o anları daha fazla paylaşmaya başlıyorlar.

ABD’deki işten ayrılma oranları son yirmi yılın en yüksek seviyesinde seyretmeye devam ediyor. Bu nedenle “the Great Resignation” sosyal medya trendlerini de yakından etkiliyor. #quitmyjob, #iquitmyjob ve #quittok hashtag’leri milyonlarca görüntülenme almaya devam ederken, iş dünyasının farklı bir boyutuna şahit oluyoruz.

İnsanların işten ayrılma süreçlerini, bu kararı nasıl ve neden aldıklarını, o anki duygu durumlarını ve sonrasında nasıl hissettiklerini paylaşmalarının; şu anda böyle bir karar alma aşamasında olan insanlar için çok önemli olduğunu düşünüyorum. Bazen, içinde kaybolduğumuz duygu ve düşüncelerin sadece bize özel olduğunu, kötü şeylerin hep bizim başımıza geldiğini düşünebiliyoruz. Bu tarz paylaşımlar aslında “dünyamızın” sandığımızdan çok daha büyük olduğunu gösteriyor. —Beyza

Quiet Firing

“Sessiz işten çıkarma” olarak da betimleyebileceğimiz “quiet firing” yine son zamanlarda sıkça duyduğumuz terimlerden birisi olmaya başladı. Yöneticilerin pasif agresif davranışlar sergileyerek çalışanların istifa etmelerini sağlamasını ifade ediyor. Yani “ben seni kovmuyorum, sen kendin istifa ediyorsun” taktiği de diyebiliriz — “sessiz istifa”nın tam zıttı, işyerlerinde huzursuzluğun meyvelerinden birisi.

Sürekli en sevmediğimiz görevleri yapmak zorunda bırakılıyorsak, belirli toplantılardan dışlanıyorsak, kaçırılmaması gereken e-postalara eklenmiyorsak veya kaldırabileceğimizden çok daha fazla iş yükü ile karşı karşıya bırakılıyorsak bu noktada “sessiz işten çıkarma”nın izleriyle çoktan karşılaşmışız demektir.

Çalışan gelişiminin desteklenmemesi, hedefler ve performans hakkında geri bildirim verilmemesi ve yöneticilerin yeterince bireyselleştirilmiş takdir sunmaması da bizi “sessiz işten çıkarma” ile karşı karşıya bırakabilecek faktörlerden bazıları.

Quiet Constraint

İş yerlerindeki iletişim sorunlarının birçok nedeni olabiliyor. Buna bir örnek olarak da çalışanların iş arkadaşları arasında bilgi paylaşım ve aktarımının eksik olması veya engellenmesi verilebilir.

Bireyler kendilerinde var olan bilgileri paylaşmaktan çekinebilirler. Bunun nedenlerinden birisi bencil nedenler olabilir; kişi elindeki bilgiyi sadece kendi çıkarları için paylaşmaktan kaçınabilir. Bir başka neden de çalışanların iş ortamında rahat hissetmemeleri. Tamamen uzaktan çalışma dönemi sonrasında en büyük darbelerden birisini de ofiste çalışma düzeni aldı; bu nedenle bazen çalışma kültürüne adapte olmak, özellikle de kariyerinin henüz başında olan bizler için zorlayıcı olabiliyor.

Zoom’da alınan bir toplantıda “bunu söylemesem de olur” şeklinde düşünüp aslında yararlı olabilecek bilgileri paylaşmayabiliyoruz. Çekingen olmak veya bulunduğumuz ortamdaki insanların tepkilerini anlayabilecek kadar tanıyamamak bu durumu besleyen bir düşünce. Öyle ki çalışanların %58’i iş arkadaşlarına fayda sağlayabilecek değerli bilgilere sahip olduklarını, ancak her zaman paylaşmadıklarını belirtmiş.

Bütün bunların yanında ben de bu konudaki fikrimi paylaşmak istiyorum! Bu içeriği üretmek için okuduğum kaynakların çoğunda karşılaşmadım, bu nedenle biraz göz ardı edildiğini düşünüyorum: fikirlerimizin veya elimizde olan bilgilerin değersiz olduğunu düşünmek, diğer bir deyişle “benim fikrimin ne önemi var ki!” Bu noktada bizi değerli, takımın olmazsa olmaz bir elementi olduğumuzu hissettirecek, iş verenimizden gelecek aksiyonlar çok önemli çünkü bazen, gerçekleştirilmeyecek olsa bile bazı fikirleri tartışmak, fikri sunan kişi için çok büyük önem taşıyabiliyor. —Beyza

Quiet Promotion

Şimdiye kadar konuştuğumuz “quiet” olan kavramların hepsi birbirini besliyor bir noktada ama sanırım “quiet promotion” fark etmesi en uzun süren konsept diyebiliriz. İş arkadaşlarımızdan birisi işten ayrıldıktan sonra ortada kalan iş gücü açığının bir şekilde kapatılması gerekiyor. Bunu en hızlı ve maliyetsiz yoldan yapmak isteyen işverenimiz, farkında olarak ya da olmayarak bu boşluğu bizimle doldurabilir.

İşte bu sürecin adı “quiet promotion” yani sessizce terfi ettirilmek. Fakat sürekli olarak yaptığımız iş miktarı ve aldığımız sorumluluk artarken ne ünvanımız ne de aldığımız maaş değişir. İşte bu nokta aldığımız terfiyi sessiz kılan nokta.

Artan iş yükümüzü sorguladığımız zaman “sana inisiyatif alman veya kendini kanıtlaman için bir fırsat sunuyoruz” gibi bir cevapla karşılaşmak da mümkün. Bu noktada iş tanımımızı gözden geçirip bize verilen sorumlulukların bu tanımın içerisinde kalıp kalmadığını kontrol edebiliriz. Böylelikle itiraz ettiğimiz konular için güçlü bir dayanağımız olur.

Zaman içinde artırılan iş yükü bir süre sonra burnout’a ya da işten ayrılmaya neden olabilir. JobSage’in bir anketine göre çalışanların %78’i ek ücret almadan iş yükünün arttığını, %67’si ise şirketten ayrılan arkadaşlarının işlerini üstlendiğini belirtmiş.

*a painting of sunflowers in a purple vase by Edvard Munch

TOM Fellowship Başvurularını Kaçırmayın!

TOM Fellowship, 9 aylık uluslararası bir liderlik programı. Teknoloji ile yenilikçiliği kullanarak engelli bireyler, yaşlılar ve dezavantajlı gruplara yardımcı olmayı hedefleyen öğrencilere destek sunuyor.

Türkiye’de ilk kez Sabancı Üniversitesi’nde uygulamaya konulan programı, hem programın fellow’u hem de bizim çok değerli dostumuz olan Yiğit Karataş’tan istedik:

“Tikkun Olam, insan olarak her birimizin dünyayı daha iyi bir yer haline getirme yükümlülüğüne atıfta bulunan İbranice bir kavram. İsrail merkezli oluşturulup tüm dünyaya sıçrayan Tikkun Olam Makers (TOM) fellowship programı ise tüm dünyada maker kültürü ile iyiliği çoğaltabileceğimiz bir ekosistem örüyor.

Özellikle 3D yazıcıların yaygınlaşması ile kolaylıkla uygulanabilir çözüm modelleri TOM üretici kütüphanesine kazandırılıyor. Bu dijital kütüphanede engelli, yaşlı, çocuk veya özel ihtiyaç sahibi bireyleri odağına alan birçok çözüm bulunuyor. Ekosistemde Harvard, MIT, Princeton, Stanford, UCLA gibi dünya klasmanındaki birçok üniversitenin lisans ve yüksek lisans seviyesindeki öğrencileri fellow olarak yer alıyor.“

Detaylı bilgi ve başvurular buradan. Deneyimini bizimle paylaştığı için çok teşekkürler Yiğit 💜

Yazılımcılıkta Kariyer Yolu

Kariyerimizde ilerlerken çeşitli kaygılar, zorluklar veya kısıtlamalar ile karşılaşabiliyoruz. Mert Susur, kendi deneyimlerinden yararlanarak yazılımcılar için bir sonraki adımlarını kolaylaştıracak bir kitap hazırlamış.

Yurt dışında iş arama süreçleri, kariyerinizde hangi yolların önünüzde olduğu ve mülakat süreçleri gibi birçok içeriği bulabileceğiniz kitaba buradan ulaşabilirsiniz.

Ayrıca Mert’in harika bültenine de değinmeden geçmek istemedik: Ürün Geliştirici Kütüphanesi. Bu bülten, ürün geliştirme süreçlerine dair bilgi ve deneyimlerin paylaşıldığı, her hafta güncellenen zengin bir kaynak sunuyor.

Bizim Duyduklarımız Sizin Duymanızı İstediklerimiz

  • Heyecanla beklediğimiz Google Developer Students Club (GDSC) Lider başvuruları nihayet açıldı! GDSC Lideri olarak dünyanın dört bir yanındaki öğrencilerle teknolojiyi kullanarak dünya üzerinde olumlu etkiler yaratma şansını yakalayabiliyoruz. Başvurular buradan!

  • Geleceğini Kuran Genç Kadınlar projesi kapsamında, mentor ve menti başvuruları açıldı! 18-29 yaş arası ne eğitimde ne istihdamda yer alan (NEET) genç kadınlar, bu fırsat sayesinde alanında uzman mentorlarla bir araya geliyor. 12 hafta sürecek online mentorluk programı için başvurular 17 Nisan - 15 Mayıs tarihleri arasında. İlgilenenleri buraya alabiliriz.

  • Öğrenciler ve genç girişimciler, Quake Response Challenge Ideathon’a başvurular başladı! Deprem öncelikli olmakla birlikte, felaket öncesinde, sırasında ve sonrasında kullanılabilecek her türlü geliştirilebilir çözüm fikri üzerine çalışacak olan etkinliğe katılma fırsatını kaçırmayın. Ayrıntılı bilgi buradan.

Öne Çıkan İş İlanları

Zone Out

Zaman zaman dönüm noktalarından, hayatımızdaki önemli olaylardan bahsediyoruz. Bu kez de Türkiye için çok önemli olan bir süreçteyiz. Yaklaşan seçim günü bazılarımız için çok gergin, bazılarımız için ise çok heyecanlı olabilir. Herkesten oy kullanmalarını rica ediyor, ilk kez oy kullanacak arkadaşlarımızın heyecanına ortak oluyoruz.

Ben burada gelecek hafta oy kullanacağım bu nedenle seçim bir hafta erken başlıyor benim için, öncesinde de sizinle paylaşmak istedim 🏃🏻 ♀️

Maalesef ki bu gibi önemli ve birçok insanı ilgilendiren süreçlerde çok fazla bilgi kirliliği, yanlış haber, dezenformasyon ve çarpıtma ile sıkça karşılaşıyoruz. Bütün bunlardan kaçınmak için Teyit’i takip etmenizi öneriyorum!

Özellikle günümüz siyasetçilerinin demeçlerini inceledikleri, website’lerinin sol üst köşesinde yer alan “Demeç Kontrolü” kısmını incelemek çok yararlı olacaktır. Sonuçta birileri bir şeyler anlatıyor, bizler de buna maruz kalıyoruz.

Ayrıca çeşitli nedenlerden dolayı kayıtlı adresinden uzakta olan arkadaşlarımız için ise çeşitli inisiyatifler yol masraflarını karşılamak için destek sağlıyor. İhtiyacınız varsa kontrol etmeniz yararlı olabilir.

Faydalandığımız Kaynaklar ve İleri Okumalar

“Quiet Constraint” and Why Knowledge Sharing and Digital Engagement are Key to Employee Success - James Micklethwait

WorkLife’s Quiet Workplace Guide - Cloey Callahan

Majority of Workers Have Seen Higher Workloads Without Salary Match - JobSage - Kelli Mason

Kariyer Z’nin destekçileri arasına katılabilirsiniz!

Topluluğumuzda (çok yakında) ve e-posta bültenimizde yer alan içeriklerin tamamı genç yetenekler için ücretsiz olarak hazırlanmaktadır.

Bizi desteklemek isterseniz bunun birkaç yolu var:

  • E-posta bültenimizi favori sosyal medya platformunuzda paylaşmak

  • Arkadaşlarınıza bizi önermek ve bültenimize kaydolmaya teşvik etmek

  • İş başvurularınızda Kariyer Z’den bahsetmek

  • İşe alım yapıyorsanız bizimle ilanınızı paylaşmak

  • Bültenimize sponsor olmak: kariyerz@substack.com

Herhangi bir yorumunuz, geri bildiriminiz varsa veya bizimle iletişime geçmek istiyorsanız bize buradan ulaşabilirsiniz. Abone olduğunuz için teşekkürler.

Enes & Beyza.

LinkedIn | Twitter | Instagram | Newsletter